Andrew Carnegie - ඇන්ඩෲ කානිගී

 

Andrew Carnegie - ඇන්ඩෲ කානිගී

Andrew Carnegie 

“My heart is in the work” සිය ජීවිතයේ ආදර්ශ පාඨය කර ගත් ඇන්ඩෲ කානිගී 1835 නොවැම්බැර් 25වන දින ස්කොට්ලන්තයේ ඩන්ෆර්ම්ලයින්හි උපත ලබන ලදී. විධිමත් අධ්‍යාපනයක් නොතිබුණ ද පොත්පත් හා ඉගෙනීම වැදගත් බව විශ්වාස කළ පවූලක හැදී වැඩුණු  මොහු ඇමෙරිකාවේ ධනවත්ම ව්‍යාපාරිකයකු බවට පත් විය.

උපතින්ම ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයකු වු මොහු පසුව ඇමරිකාවට සංක්‍රමණය වී ඇති අතර ජගත් පුස්තකාල ඉතිහාසය දෙස බලන විට අමතක කළ නොහැකි චරිතයක් බවට පත්වී ඇත. ඇමෙරිකානු පුස්තකාල ව්‍යාපාරයේ ජවය වැඩි කිරීමට මොහුගේ ක්‍රියා කලාපය හේතු වූ අතර 1981 දී පමණ ඔහු පුස්තකාල ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම සඳහා විශාල ලෙස ධනය වැය කරන ලදී. ඉතා ධනවත් ව්‍යාපාරිකයකු මොහු ලද ලාභය මුළුමනින්ම පාහේ පුස්තකාල ගොඩනැගීම සඳහා පරිත්‍යාග කර ඇත.

 ජිවිත කාලය පුරාම පාඨකයෙකු වූ කානිගී නිව්යෝර්ක් මහජන පුස්තකාලයට ඩොලර් මිලියන පහක පමණ මුදල් පරිත්‍යාග කළ අතර එමගින් 1901 පුස්තකාලයට ශාඛා කිහිපයක් විවෘත කළ බවත් පුස්තකාල 2800ට වැඩි ප්‍රමාණයක් විවෘත කළ බවත් සඳහන් වේ. එමෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව, එංගලන්තය යන රටවල පුස්තකාල ගොඩනැගිලි සෑදීම සඳහා විශාල මුදලක් වැය කරන ලද මොහු විසිවන ශතවර්ශයේ පහළ වූ මහා දාර්ශනිකයෙක් ලෙස හැඳින්විය හැක.

 ඉගෙනීමට කැපවූ මොහු, පීට්ස්බර්ග්හි Carnegie Technology නමින් ආයතනයක්ද, 1904 දී Carnegie –Mellon නමින් විශ්ව විද්‍යාලයක්ද, 1905 දී ඉගැන්වීමේ දියුණුව සඳහා Carnegie පදනම නිර්මාණය කරන ලදි. තවද 1910 දී ජාත්‍යන්තර සාමය සඳහා Carnegie  Endowment පිහිටුවා ගත් මොහු පොත් සහ ලිපිද එළි දක්වන ලදි. 1889 දී “ධනය” නමින් ලිපියක් ගෙනහැර දැක්වූ අතර පසුව මෙය 1900 දී “The Gospel of wealth” ලෙස ප්‍රකාශයට පත් විය. මෙපමණ සේවයක් කළ කානිගී 1919 අගෝස්තු 11න දින මැසචුසෙට්ස් හි ලෙනොක්ස්හි දී මිය යන ලදී.